Wydanie: luty 1994, strona: 10
129 wyświetleń

Zaproszenie do szachownicy

Szachy są bardzo kulturalną i atrakcyjną grą towarzyską, rodzajem sportowej rywalizacji umysłowej. Szachy to zarazem trudna forma rozrywki kształcącej intelekt i charakter. Wymagają umiejętności panowania nad sobą, ponoszenia odpowiedzialności za własne decyzje, uczą myśleć obiektywnie, szanować przeciwnika przy zachowaniu zasad "fair play", uczą wytrwałości i konsekwencji działania. Są grą całkowicie demokratyczną a, poza tym uczą jak wygrywać i jak zachować się, gdy przegrywamy. Dobrze jest uczyć swoje dzieci gry w szachy, a wtedy ich zabawy z komputerem nie będą ograniczać się do manualnych gier "w zabijanie".

Obecny stan badań historycznych nakazuje przyjąć, że szachy (czaturang) powstały w Indiach, około V wieku naszej ery. Później znalazły się w Persji pod nazwą "szatrandż", a następnie około IX wieku wkroczyły do Europy (Hiszpania, Francja, Włochy) i Rusi.

Niezwykle cenne odkrycie tzw. "szachy sandomierskie" określane są na koniec XI wieku, znaleziono w Polsce, a więc musiały być tutaj znane wcześniej. Jest sprawą oczywistą, że dzisiejsze szachy przeszły swoją drogę ewolucyjną, mającą przede wszystkim na celu uatrakcyjnienie tej "królowej gier". To właśnie Europa w okresie Odrodzenia zreformowała szachy czyniąc z nich grę nowoczesną i rozwojową. Wszystkim szachistom zrzeszonym, Polski Związek Szachowy może nadać kategorie szachowe: arem. = mm. = mk. =km. = I - II = III = IV = V (arcymistrz międzynarodowy, mistrz międzynarodowy, mistrz krajowy, kandydat na mistrza krajowego, kategoria I - V).

"Siłę gry" zawodnika określa jeszcze system klasyfikacji zmiennej, tzw. ranking. (Ciekaw jestem kto z żyjących w Bolesławcu szachistów ma najwyższą kategorię szachową i najwyższy ranking?)

Dla prowadzenia zapisu partii i jej analizy potrzebna jest znajomość szachowej notacji i zapisu. Nie jest ona trudna. Każde pole szachownicy jest opisane poziomo literką (a, b, c, d, e, f, g, h) oraz pionowo cyfrą (od 1 do 8). Jeżeli na początku umieścimy nazwę figury i zaznaczymy jej ruch, otrzymamy informację o położeniu.

Tabela nr 1 przedstawia prawidłowe ustawienie figur i pionów (od lewej strony: Wal, Sbl, Gcl, Hdl, Kel, Gfl, Sgl, Whl. Piony (następny rząd) a2, b2, c2, d2, e2, f2, g2, h2).

Zapisując wykonane posunięcia należy najpierw napisać kolejny numer posunięcia, postawić kropkę, podać nazwę (pierwszą literę) figury i pole, na której znajduje się ta figura. Następnie postawić myślnik i podać nazwę pola na które postawimy bierkę np. Sbl - c3, lub e2 - e4. Dwukropek zamiast myślnika oznacza bicie bierki, zaś + (plus) oznacza szach, a x (iks) mat.

Oto początek partii Fischer - Spasski: (Pierwszy zapis to ruch białych i następujący po nich ruch czarnych, tzn. odpowiedź)

1. c2 - c4 e7 - e6

2. Sgl -f3 d7-d5 3.d2-d4 Sg8-f6 4....

Tabela 2 to tzw. diagram szachowy przedstawiający końcową sytuację na szachownicy (autentyczną lub wymyśloną) tzw. problem szachowy, który należy rozwiązać, czyli zamatować (w podanym tu przypadku) czarnego króla w drugim posunięciu (drugi ruch białych to szach i mat).

Proszę potraktować to jako "łamigłówkę" do rozwiązania. Na zwycięzcę czeka nagroda ufundowana przeze mnie. Rozwiązanie proszę przysłać do połowy miesiąca na adres redakcji. W przypadku większej ilości przysłanych rozwiązań nagroda zostanie wylosowana.

Na koniec chciałbym miłośnikom gry w szachy zaproponować powołanie Szkolnej Ligi Szachowej Miasta i Gminy Bolesławiec. Zainteresowane szkoły proszę o nadesłanie składu osobowego drużyny (4 uczniów + 1 zawodnik rezerwowy) do 20 lutego 1994 roku na moje nazwisko i adres redakcji.

Drużyna może także zgłosić się pod własną nazwą, niezależnie od szkoły i wtedy zgłoszenie przysyła indywidualnie.

Stanisław Graczyk